Japonia od lat kojarzy się z długowiecznością. Teraz statystyki pokazują skalę tego zjawiska lepiej niż kiedykolwiek wcześniej. Według danych opublikowanych 15 września 2026 roku liczba mieszkańców mających co najmniej 100 lat wzrosła w ciągu roku o 7914 osób. To już 56. rok z rzędu, w którym liczba stulatków w Japonii rośnie.
Co ciekawe, w momencie rozpoczęcia prowadzenia statystyk w 1963 roku w całej Japonii żyły zaledwie 153 osoby w wieku 100 lat lub więcej. W 1981 roku było ich już ponad tysiąc, w 1998 roku przekroczono 10 tysięcy, a w 2012 roku — 50 tysięcy. Teraz Japonia przekroczyła kolejną symboliczną granicę.
Prawie 9 na 10 stulatków to kobiety
Wśród 107 677 osób mających co najmniej 100 lat zdecydowaną większość stanowią kobiety.
Według japońskiego ministerstwa jest ich 94 298, podczas gdy mężczyzn jest 13 379. Oznacza to, że kobiety stanowią 87,6 proc. wszystkich stulatków.
Japonia może pochwalić się również bardzo wysoką średnią długością życia. W 2025 roku wynosiła ona 87,33 roku dla kobiet i 81,35 roku dla mężczyzn. Kobiety należą pod tym względem do światowej czołówki.
Najstarszą kobietą w Japonii jest obecnie 114-letnia Fuyo Kishimoto z Kioto. Najstarszym mężczyzną jest z kolei 112-letni Hikaru Kato z Kumamoto.
Dlaczego Japończycy żyją tak długo?
Nie ma jednej odpowiedzi, która wyjaśniałaby fenomen japońskiej długowieczności. Eksperci wskazują na kilka czynników.
Jednym z nich jest sposób odżywiania. Tradycyjna japońska dieta opiera się między innymi na rybach, warzywach, ryżu, produktach sojowych i innych stosunkowo prostych produktach. W porównaniu z wieloma krajami zachodnimi przez długi czas charakteryzowała się również mniejszym udziałem bardzo kalorycznych produktów.
Kolejnym czynnikiem jest niski poziom otyłości. Do tego dochodzi rozwinięta opieka medyczna i poprawa warunków życia.
Japońskie Ministerstwo Zdrowia jako czynniki związane ze wzrostem liczby stulatków wymienia między innymi poprawę warunków życia, odżywiania i postęp medycyny.
Nie oznacza to jednak, że każdy Japończyk stosuje jakiś wyjątkowy „sekret długowieczności”. To raczej efekt wielu czynników działających przez dziesięciolecia.
To nie tylko dieta i geny
W dyskusjach o japońskiej długowieczności często pojawia się również temat aktywności fizycznej i stylu życia.
W wielu regionach Japonii starsze osoby długo pozostają aktywne. Codzienne przemieszczanie się pieszo, praca w ogrodzie, kontakty społeczne czy wykonywanie codziennych obowiązków mogą sprzyjać utrzymaniu sprawności.
Nie należy jednak traktować tych elementów jako prostego przepisu na dożycie setki. Długowieczność jest wynikiem wielu czynników — od genetyki, przez środowisko i dietę, po dostęp do opieki zdrowotnej.
Ważne jest również rozróżnienie między długością życia a długością życia w zdrowiu. Japonia od lat stara się zwiększać tę drugą wartość. Japoński rząd wyznaczył wcześniej cel wydłużenia zdrowego życia o trzy lata do 2040 roku w porównaniu z poziomem z 2016 roku.
Jest jednak druga strona tego rekordu
107 677 stulatków brzmi jak powód do świętowania. I rzeczywiście japońskie władze podkreślają znaczenie tego, że coraz więcej osób może długo pozostawać aktywnych.
Jednocześnie rekord pokazuje skalę starzenia się japońskiego społeczeństwa.
Japonia ma jeden z najwyższych udziałów osób starszych na świecie. W tym samym czasie kraj zmaga się z bardzo niską liczbą urodzeń i kurczącą się populacją.
To oznacza coraz większą presję na system opieki społecznej, ochronę zdrowia i rynek pracy. Rosnąca liczba osób w bardzo podeszłym wieku oznacza bowiem również konieczność zapewnienia im odpowiedniej opieki i wsparcia.
Japoński minister zdrowia Kenichiro Ueno wskazywał właśnie na potrzebę utrzymania systemu zabezpieczenia społecznego w sytuacji dalszego starzenia się społeczeństwa.
Nie wszędzie w Japonii wygląda to tak samo
Ciekawostką są różnice między poszczególnymi prefekturami.
Jeśli policzyć liczbę stulatków na 100 tysięcy mieszkańców, na pierwszym miejscu znajduje się Shimane — 186,65 osoby. Dalej są Kochi z wynikiem 169,52 oraz Tottori — 152,48.
Na drugim końcu zestawienia znajduje się Saitama z wynikiem 51,27 stulatków na 100 tysięcy mieszkańców.
To pokazuje również ciekawą zależność: bardzo wysoka liczba stulatków na mieszkańca występuje przede wszystkim w mniej zurbanizowanych regionach Japonii. Wielkie miasta nie są pod tym względem liderami.
Japonia przyszłości będzie coraz starsza
Obecny rekord prawdopodobnie nie będzie ostatnim.
Liczba osób mających 100 lat lub więcej rośnie w Japonii nieprzerwanie od 56 lat. Jednocześnie liczba urodzeń pozostaje bardzo niska.
To tworzy jeden z największych paradoksów współczesnej Japonii: ludzie żyją coraz dłużej, ale rodzi się coraz mniej dzieci.
Z punktu widzenia turysty ten proces jest widoczny w wielu miejscach. Poza największymi miastami można znaleźć niewielkie miejscowości, w których populacja szybko się starzeje, a młodszych mieszkańców jest coraz mniej.
To właśnie dlatego japońska długowieczność nie jest wyłącznie ciekawostką demograficzną. Jest również jednym z kluczowych tematów dotyczących przyszłości całego kraju.
Ponad 100 tysięcy stulatków. I ani jednego prostego sekretu
Japonia właśnie przekroczyła symboliczną granicę 107 tysięcy osób w wieku 100 lat lub więcej.
Od 153 stulatków w 1963 roku do ponad 107 tysięcy dzisiaj — skala zmiany jest ogromna.
Za tym wynikiem stoją poprawa warunków życia, rozwój medycyny, sposób odżywiania i wiele innych czynników. Nie ma jednak jednego japońskiego sekretu, który gwarantowałby długowieczność.
Jest za to coś znacznie ciekawszego.
Japonia pokazuje właśnie, jak może wyglądać społeczeństwo, w którym życie do setki przestaje być wyjątkowym wydarzeniem.
I jednocześnie musi odpowiedzieć sobie na pytanie, które będzie coraz ważniejsze nie tylko dla niej: jak sprawić, żeby dłuższe życie oznaczało również jak najdłużej zachowaną samodzielność i dobrą jakość życia?
